Alexandre Yersin

Vị bác sĩ người pháp nặng lòng với Y học Việt

Alexandre Yersin (1863 - 1943) là bác sĩ, nhà vi khuẩn học và là nhà thám hiểm người Pháp gốc Thụy Sĩ. Ông là người phát hiện ra trực khuẩn gây bệnh dịch hạch, đồng thời là người đồng phát triển huyết thanh ngừa bệnh dại cùng hàng trăm công trình khoa học đồ sộ khác.

Bác sĩ Yersin là người được nhân dân Viêt Nam trân quý nhờ những đóng góp to lớn của ông cho nền y học nước nhà. Ông chính là người thành lập và là hiệu trưởng đầu tiên của Trường Y Đông Dương (tiền thân của Đại học Y Hà Nội). Ngoài ra, ông là người đã khai phá và tìm ra Cao nguyên Lâm Viên (Đà Lạt).

Yersin là một trong những học trò xuất sắc của nhà bác học Louis Pasteur. Tuy vậy, vốn là người có chí hướng phiêu lưu, Yersin quan niệm "Đời mà không đi thì còn gì là đời nữa". Chính vì thế, ông đã sớm rời xa người thầy của mình để đến Đông Dương, tránh chốn thị thành Paris ồn ã và rời xa chiến tranh. Thậm chí, trong nhật ký của mình về chuyến đi của Yersin, nhà bác học Pasteur đã viết: "Sự thôi thúc đi đến các quốc gia xa xôi cuốn hút Yersin và không có cách nào giữ anh ấy ở lại với chúng ta."

Quả là người trẻ tò mò nhiều thứ. Yersin "bén duyên" với Đông Dương. Ông đồng thời là bác sĩ và cũng là thủy thủ và nhà thám hiểm. Năm 1891, Yersin lần đầu đặt chân đến Nha Trang & "từ cái nhìn đầu tiên", ông đã yêu mảnh đất này. Ông cho dựng nhà và mở phòng khám, trở thành bác sĩ người châu Âu đầu tiên hành nghề ở Nha Trang.

Năm 1984, chính phủ Pháp (khi đó đang thi hành chế độ thực dân toàn quyền cõi Đông Dương) cũng Viện Pasteur đã yêu cầu Yersin tới Hong Kong để nghiên cứu về bệnh dịch khủng khiếp đang hoành hành xứ cảng thơm. Ở đó, trong một túp lều nhỏ, người học trò xuất sắc của Louis Pasteur đã khám phá ra mầm bệnh dịch hạch - phát kiến vĩ đại đã

Lán tre của Yersin ở Hong Kong

làm thay đổi bộ mặt của nền y học thế giới lúc bấy giờ. Yersin đã đặt tên cho trực khuẩn ông tìm thấy là Pasteurella Pestis để tôn vinh người thầy của mình trước khi giới y học đổi lại Yersinia Pestis - theo đúng tên của người đã phát hiện ra nó.

Từ năm 1895 đến 1897, Yersin tiếp tục công trình về bệnh dịch hạch và tìm ra huyết thanh của loại bệnh nguy hiểm bậc nhất lúc ấy. Cũng trong giai đoạn này, Yersin lập một phòng thí nghiệm nhỏ tại Nha Trang phục vụ cho việc nghiên cứu. Năm 1898, Viện Pasteur Nha Trang được thành lập.

Năm 1902, theo đề nghị của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer, Yersin ra Hà Nội thành lập Đại học Y Đông Dương, nay là Đại học Y Hà Nội. Ông thiết kế giáo trình theo hình mẫu đại học Pháp: sáng khám bệnh ở bệnh viện, chiều dành cho lý thuyết; đích thân giảng dạy các giờ vật lý, hóa học, phẫu thuật. Hai năm sau, khi mọi thứ đã vào guồng, ông từ chức để dành trọn thời gian cho nghiên cứu và chữa bệnh cho người dân Nha Trang. Vị bác sĩ này lấy tiền khám bệnh của những người giàu có và khám miễn phí cho người nghèo. Ông cũng nổi tiếng thương yêu trẻ em, thường xuyên tặng quà vặt cho trẻ em trong vùng.

Dành trọn tâm huyết cho khoa học, Yersin không màng đến tư lợi. Ông đón nhận những giải thưởng cao quý trong sự ái ngại bởi "không hề thấy mình xứng đáng". Sau đó dùng toàn bộ tiền từ số giải thưởng ấy vào các công trình nghiên cứu. Ông Năm (cái tên mộc mạc mà người dân Nha Trang gọi ông theo cấp bậc đại tá quân y) đã sống một đời giản đơn, ngay thẳng, bình thản & chừng mực như thế

Đài tưởng niệm bác sĩ Yersin tại Nha Trang

Bác sĩ Yersin qua đời tại Nha Trang vào ngày đầu tháng 3/1943. Trải qua gần nửa thế kỷ gắn bó với mảnh đất hình chữ S, bác sĩ Alexandre Yersin đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân Việt nói chung, người dân tại Nha Trang nói riêng. Ngoài y học, ông còn có công lớn trong

việc phát triển nông nghiệp, chăn nuôi, khí tượng,... tại địa phương.

Tên ông được đặt cho nhiều con đường ở Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Nha Trang,...

Trở về trang chủ

DMCA.com Protection Status
0961539898